Prinsjesdag 2026: dit verandert er voor innovatie, subsidies en financiering in 2027

Prinsjesdag 2026 bevat verschillende belangrijke plannen voor organisaties die investeren in onderzoek en ontwikkeling, innovatie, verduurzaming en nieuwe technologie.

Het kabinet wil vanaf 2027 onder andere meer kapitaal beschikbaar maken voor innovatieve groeibedrijven, de Innovatiebox verruimen en extra investeren in kunstmatige intelligentie, energie en strategische technologie. Ook bestaande fiscale regelingen voor innovatie en verduurzaming blijven een belangrijke rol spelen.

Wat betekenen de plannen voor jouw organisatie? We zetten de belangrijkste ontwikkelingen op een rij.

Prinsjesdag 2026 in het kort

Voor innovatieve ondernemers springen vooral deze maatregelen eruit:

• de forfaitaire Innovatiebox wordt verruimd van €25.000 naar €100.000;
• de Energie-investeringsaftrek (EIA) stijgt van 40% naar 45%;
• voor de WBSO is in 2027 circa €1,97 miljard beschikbaar;
• er komt €3,3 miljard voor een nieuwe Nationale Investeringsinstelling;
• het Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie krijgt €500 miljoen;
• er komt een nieuwe ronde van het Nationaal Groeifonds van €375 miljoen;
• Nederland reserveert €120 miljoen voor grootschalige Europese AI-projecten;
• miljarden blijven beschikbaar voor verduurzaming van bedrijven en industrie.

Een belangrijk aandachtspunt: verschillende fiscale maatregelen uit het Belastingplan 2027 zijn nog voorstellen. Tweede en Eerste Kamer moeten deze nog behandelen.

Innovatiebox wordt aantrekkelijker voor het mkb

Een van de opvallendste fiscale wijzigingen voor innovatieve mkb-bedrijven is de verruiming van de Innovatiebox.

Via de Innovatiebox kun je onder voorwaarden een lager vennootschapsbelastingtarief toepassen op winst die voortkomt uit eigen innovatieve activiteiten. Voor kleinere ondernemingen bestaat een eenvoudigere forfaitaire variant.

Het kabinet wil het maximale bedrag binnen deze forfaitaire regeling verhogen van €25.000 naar €100.000. Daardoor kan de vereenvoudigde Innovatiebox voor een veel grotere groep innovatieve mkb-bedrijven interessant worden.

Vooral als je al gebruikmaakt van de WBSO en inmiddels winst maakt met eigen innovatieve producten, software of technologie, is het verstandig om opnieuw te onderzoeken of de Innovatiebox financieel interessant is.

De WBSO en Innovatiebox kunnen elkaar namelijk opvolgen: de WBSO verlaagt de kosten tijdens de ontwikkelfase, terwijl de Innovatiebox onder voorwaarden fiscaal voordeel kan opleveren wanneer de innovatie winst begint te genereren.

Bijna €2 miljard beschikbaar voor de WBSO

Ook de WBSO blijft in 2027 een van de belangrijkste innovatieregelingen voor Nederlandse bedrijven. Voor 2027 is circa €1,97 miljard beschikbaar.

De percentages blijven volgens de Prinsjesdaginformatie gelijk. In de eerste schijf geldt een percentage van 36%, voor starters 50%, en daarboven 16%.

Daarnaast wordt gekeken naar de aansluiting van de WBSO op moderne software- en AI-ontwikkeling. De huidige WBSO-regels voor programmatuur sluiten niet altijd vanzelfsprekend aan op de manier waarop bijvoorbeeld AI-modellen en moderne softwareoplossingen worden ontwikkeld. De precieze uitwerking hiervan moet nog volgen.

Voor software- en AI-bedrijven is dit daarom een ontwikkeling om goed te blijven volgen.

€3,3 miljard voor een nieuwe Nationale Investeringsinstelling

Naast subsidies en fiscale regelingen wil het kabinet ook het aanbod van groeifinanciering vergroten.

Daarom wordt €3,3 miljard beschikbaar gesteld voor een nieuwe Nationale Investeringsinstelling (NII). Het doel is om de toegang tot financiering voor innovatieve ondernemingen en groeibedrijven te verbeteren.

Dat is relevant omdat innovatieve bedrijven tijdens hun groei vaak tegen een financieringsgat aanlopen. Een onderneming kan technologisch succesvol zijn en een interessante markt hebben, maar tegelijkertijd te risicovol of kapitaalintensief zijn voor reguliere bancaire financiering.

De exacte financieringsinstrumenten en voorwaarden van de NII moeten nog verder worden uitgewerkt. Het aangekondigde budget laat wel zien dat het kabinet nadrukkelijker wil inzetten op financiering náást traditionele subsidies.

€500 miljoen voor disruptieve innovatie via NADI

Ook komt er een nieuw Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (NADI). Hiervoor reserveert het kabinet €500 miljoen.

Het agentschap moet helpen om baanbrekende kennis sneller om te zetten in toepassingen die daadwerkelijk de markt bereiken. Daarbij wil de overheid volgens de Prinsjesdagplannen ook vaker optreden als launching customer van innovatieve bedrijven.

Dat laatste is interessant. Voor veel deeptech- en hightechbedrijven vormt niet alleen de ontwikkeling van technologie een uitdaging. Ook de eerste grote klant vinden, de technologie in een echte omgeving demonstreren en vervolgens opschalen kan lastig zijn.

NADI lijkt zich juist op die risicovolle innovatie- en opschalingsfase te gaan richten. De verdere inrichting van het agentschap zal moeten uitwijzen welke bedrijven en projecten hiervoor straks in aanmerking komen.

Nationaal Groeifonds krijgt een nieuwe ronde

Het Nationaal Groeifonds krijgt eveneens een vervolg. Voor een nieuwe ronde reserveert het kabinet €375 miljoen.

Het geld is bedoeld voor grootschalige projecten die bijdragen aan duurzame economische groei en het verdienvermogen van Nederland.

Via eerdere rondes van het Groeifonds zijn omvangrijke innovatieprogramma's opgezet rond onder andere hightech, infrastructuur, digitalisering en kennisontwikkeling.

De voorwaarden voor de nieuwe ronde zijn nog niet bekend. Organisaties die kansen zien voor een groot publiek-privaat innovatieprogramma doen er wel goed aan om de verdere uitwerking te volgen. Bij projecten van deze omvang kost het vormen van een sterk consortium en programma doorgaans aanzienlijk meer tijd dan het schrijven van alleen de uiteindelijke aanvraag.

€120 miljoen voor grootschalige AI-projecten

Artificial Intelligence krijgt eveneens nadrukkelijk aandacht.

Nederland stelt €120 miljoen beschikbaar voor deelname aan een Europees Important Project of Common European Interest (IPCEI) op het gebied van AI. IPCEI's zijn grootschalige Europese samenwerkingsprogramma's rond technologieën en infrastructuur die strategisch belangrijk worden geacht voor Europa.

Dit kan uiteindelijk financieringsmogelijkheden bieden voor Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen die werken aan ambitieuze AI-technologie.

IPCEI-projecten zijn doorgaans aanzienlijk groter dan reguliere subsidieprojecten en kunnen betrekking hebben op zowel onderzoek en ontwikkeling als de eerste industriële toepassing van technologie.

De precieze Nederlandse openstelling en voorwaarden moeten nog worden uitgewerkt.

Meer fiscaal voordeel voor energiebesparende investeringen

Ook voor bedrijven die willen verduurzamen bevat het Belastingplan relevant nieuws.

Het kabinet stelt voor het percentage van de Energie-investeringsaftrek (EIA) per 2027 te verhogen van 40% naar 45%.

Via de EIA kunnen bedrijven die investeren in kwalificerende energiezuinige bedrijfsmiddelen een deel van hun investering extra aftrekken van de fiscale winst.

Door het hogere percentage wordt het fiscale voordeel van zo'n investering groter.

Heb je voor 2027 investeringen gepland in energie-efficiënte machines, installaties of andere bedrijfsmiddelen? Dan is het verstandig om vooraf te onderzoeken of de investering op de Energielijst staat en hoe de EIA zich verhoudt tot eventuele andere subsidies en fiscale regelingen.

Miljarden voor energie en verduurzaming van de industrie

Naast fiscale voordelen blijft er ook veel directe publieke financiering beschikbaar voor de energietransitie.

Het kabinet trekt volgens de Prinsjesdagplannen in 2027 ongeveer €6 miljard uit voor energiezekerheid en verduurzaming. Daarbinnen is onder andere €1,6 miljard voorzien voor de SDE, €574 miljoen voor IKC ETS en €77 miljoen voor de VEKI.

Daarnaast worden grote investeringen aangekondigd in energie-infrastructuur, CO₂-opslag en waterstofopslag. Zo wordt vanaf 2027 €1,3 miljard gereserveerd voor het Aramis-project voor CO₂-opslag onder de Noordzee en is voor aanvullende waterstofopslag €245 miljoen voorzien.

Voor innovatieve industriële bedrijven blijft het daardoor belangrijk om niet alleen naar één regeling te kijken. Een technologie kan tijdens de ontwikkeling bijvoorbeeld aansluiten op een R&D- of demonstratieregeling, terwijl later andere financieringsvormen beschikbaar zijn voor de daadwerkelijke investering en commerciële toepassing.

Ook extra geld voor onderzoek en kennisontwikkeling

De overheid investeert daarnaast structureel €428 miljoen extra in onderzoek en innovatie.

Daarvan gaat onder andere €80 miljoen per jaar naar ondersteuning bij het binnenhalen van Europese onderzoekssubsidies. Voor praktijkgericht onderzoek loopt de extra investering op tot structureel €68 miljoen voor het hbo en €17 miljoen voor het mbo. Ook wordt €185 miljoen uitgetrokken voor een opvolger van de nationale supercomputer Snellius.

Voor bedrijven kan dat indirect nieuwe kansen creëren voor samenwerking met hogescholen, universiteiten en andere kennisinstellingen.

Juist bij complexe R&D-projecten kan samenwerking met een kennisinstelling interessant zijn wanneer specialistische kennis, onderzoeksfaciliteiten of wetenschappelijke validatie nodig zijn.

Wat betekent Prinsjesdag 2026 voor jouw innovatieplannen?

De belangrijkste ontwikkeling is misschien wel dat de overheid meerdere fases van innovatie tegelijk probeert te ondersteunen.

In de vroege R&D-fase blijven instrumenten zoals de WBSO belangrijk. Zodra een innovatie omzet en winst genereert, kan de Innovatiebox relevant worden. Voor kapitaalintensieve groei komen nieuwe financieringsinstrumenten zoals de NII en NADI in beeld. Grote samenwerkingsprogramma's kunnen mogelijk aansluiten bij het Nationaal Groeifonds, IPCEI of Europese financiering. En voor verduurzaming blijven fiscale regelingen en investeringssubsidies beschikbaar.

Dat maakt het steeds belangrijker om financiering niet per losse regeling te bekijken, maar als onderdeel van een meerjarige financieringsstrategie voor je innovatie.

Benieuwd welke regelingen bij jouw plannen passen?

Werk je aan R&D, een nieuwe technologie of een grote investering in verduurzaming? Dan onderzoeken wij graag welke subsidies, fiscale regelingen en financieringsinstrumenten daarbij passen.

Door vroeg naar je plannen te kijken, kun je verschillende regelingen beter op elkaar laten aansluiten en voorkom je dat interessante financieringsmogelijkheden pas in beeld komen wanneer de deadline al dichtbij is.

Neem contact met ons op voor een subsidiescan of bespreek je innovatieproject met een van onze adviseurs.

Let op: een deel van de maatregelen uit Prinsjesdag 2026 bestaat op dit moment nog uit kabinetsvoorstellen. Met name wijzigingen uit het Belastingplan 2027 moeten nog door de Tweede en Eerste Kamer worden behandeld. De uiteindelijke voorwaarden kunnen daardoor nog wijzigen.